KISIRLIK ( İNFERTİLİTE )
Bir yıl süresince çiftin herhangi bir doğum kontrol yöntemi kullanmamasına rağmen gebeliğin oluşmadığı durumda kısırlık araştırması ve tedavisi yapılmalıdır.
Erkek kısırlığında, çevresel faktörler, yaşam tarzı ve hastalıklar üreme sağlığını etkiler:
- Sigara : Fazla miktarda tütün kullanımı sperm sayısını, hareketini ve yapısını bozabilir.
- Alkol : Kronik alkolizm kısırlık ve iktidarsızlığa neden olur.
- Yüksek ısı : Özellikle sürekli sauna ve hamam kullanımı, çok sıcak su banyoları ve varikosel sperm üretimini olumsuz yönde etkiler.
- Varikosel : Kısırlık, testislerdeki ısının artması ve zararlı maddelere maruz kalması sonucu oluşur.
- Üreme organlarındaki enfeksiyonlar. Cinsel ilişki ile bulaşanlar ve tedavi edilmeye kronik iltihaplar kısırlık oluşturabilir.
- İlaçlar : Bazı hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçlar (depresyon, mide ülseri, epilepsi, gut, hipertansiyon ve alerjik hastalıklar ile bazı parazit ilaçları)
- Haşere ve tarım ilaçları da sperm üretimini olumsuz etkileyebilir.
- Uyuşturucu maddeler.
- Kemoterapi : Kanser tedavisinde kullanılan ilaçlar sperm üretimine zarar verir. Bu ilaçların bir kısmının etkisi kalıcı olabilir. Kemoterapi öncesinde bu hastalardan ileride kullanılmak üzere sperm örnekleri alınır ve dondurularak saklanır.
- Radyasyon : Testislerdeki sperm hücreleri radyasyona çok duyarlıdır. Meydana gelen hasarın derecesi ve kalıcılığı radyasyon dozuna ve süresine bağlıdır. Işın tedavisi gören hastalarda sperm üretimi 3-5 yıl içinde tekrar başlayabilir.
- Anatomik bozukluklar : İnmemiş testis, testis atrofisi ve torsiyon, sperm kanalı tıkanıklığı, prostat kistleri. Testisleri torbalara inmemiş çocuklarda kısırlık, yumurtalıkların vücut içindeki yüksek ısıya maruz kalması sonucu oluşur. Bu yüzden, bebeklerde 1 yaşını doldurduktan sonra, en geç 2 yaşına kadar, yumurtalıkların torbadaki normal yerine indirilmesi gerekir.
- Hormon bozuklukları.
- Stres.
Doç. Dr. Deniz ERSEV
Üroloji Uzmanı